Κλιματική ουδετερότητα και ESG διαμορφώνουν το σύγχρονο επιχειρείν - Άρθρο κ. Κ. Κωνσταντίνου, Γενικού Διευθυντή, Συμβούλιου ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη, στην ειδική έκδοση CSRIndex – COP26 “The Day After” της Morax Media (Μάϊος 2022)

 
Οι εργασίες της 26ης ετήσιας διάσκεψης των μερών της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (COP26) αποτέλεσαν πρόσφατα την παγκόσμια πλατφόρμα για την κινητοποίηση κυβερνήσεων, επιχειρήσεων και της κοινωνίας των πολιτών, με στόχο τη συγκράτηση της αύξησης της θερμοκρασίας του πλανήτη στους 1,5ο C σε σχέση με τα προβιομηχανικά επίπεδα.
 
Στα κύρια επιτεύγματα της COP26, περιλαμβάνεται και η ανάδειξη του φιλόδοξου στόχου της Ευρωπαϊκής Ένωσης για επίτευξη κλιματικής ουδετερότητας, δηλαδή μηδενικού ισοζυγίου εκπομπών και απορροφήσεων αερίων του θερμοκηπίου (ΑτΘ), σε σχεδόν παγκοσμίως αποδεκτό στόχο. Πλέον πάνω από 130 χώρες έχουν ήδη θέσει, ή συζητούν, την επίτευξή κλιματικής ουδετερότητας μέχρι το 2050.
 
Σαν αποτέλεσμα, με βάση στοιχεία της Διεθνούς Οργάνωσης Ενέργειας, αποτρέπεται η εκπομπή στην ατμόσφαιρα 17Gt CO2eq παγκοσμίως, μέχρι το 2050. Πρόκειται για μια θετική μεταβολή κατά 46%, σε σύγκριση με τις παγκόσμιες εκπομπές ΑτΘ που είχαν εκτιμηθεί πριν την COP26.
 
Βρισκόμαστε στην αρχή μιας μεταβολής, η οποία θα πρέπει όμως σύντομα να μετουσιωθεί σε συγκεκριμένες δράσεις και μέτρα, αντίστοιχα με της ηπείρου μας, που πρωτοπορεί, παρότι συνεισφέρει μόνο 8% των εκπομπών ΑτΘ παγκοσμίως. Μέχρι αυτό να συμβεί, η διασφάλιση της ανταγωνιστικότητας των επιχειρήσεων που αναλαμβάνουν το κόστος υλοποίησης των κλιματικών δεσμεύσεων θα συνεχίσει να αποτελεί αναγκαία επιλογή. Ο κίνδυνος της «διαρροής άνθρακα», δηλαδή ο κίνδυνος μεταφοράς επενδυτικών δραστηριοτήτων σε περιοχές χωρίς (ή με μικρότερες) κλιματικές απαιτήσεις είναι ήδη πραγματικότητα και η χώρα μας λόγω της γεωγραφικής της θέσης επηρεάζεται πολύ πιο έντονα σε σχέση με άλλα Κρατη – Μέλη.
 
Στην COP26, επιχειρήσεις αλλά και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα προσήλθαν, έχοντας σημειώσει σημαντική πρόοδο στην προώθηση της κλιματικής ατζέντας. Για τις επιχειρήσεις η επιτάχυνση καταγράφεται, μεταξύ άλλων, μέσα από την ανάληψη εθελοντικών δεσμεύσεων, την εντατικοποίηση επενδύσεων σε καινοτομία, την διεύρυνση των κριτηρίων βιωσιμότητας στην επιλογή προμηθευτών και συνεργατών στην αλυσίδα αξίας και την γενικότερη ενσωμάτωση της κλιματικής διάστασης στην στρατηγική και τον τρόπο λήψης αποφάσεων.
 
Αλλά και με σημαντική αναβάθμιση στον τρόπο με τον οποίο καταγράφεται, παρακολουθείται και δημοσιοποιείται ο αντίκτυπος της δραστηριότητάς τους στους τομείς «Περιβάλλον», «Κοινωνία» και «Διακυβέρνηση» (ESG), ώστε να αποτυπώνεται η συμβολή της επιχειρηματικότητας στο «net zero», με διαφάνεια και αξιοπιστία.
 
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει η ραγδαία ανάπτυξη της χρήσης της ESG πληροφόρησης, ως εργαλείου λήψης αποφάσεων από τους επενδυτές, όπως αναδεικνύεται και σε έκθεσή του ΟΟΣΑ το 2021. Συμφωνα με σχετική έρευνα του ίδιου έτους (BNP Paribas, The ESG Global Survey 2021) πάνω από το 20% των επενδυτών θεωρεί πλέον τα ESG κριτήρια κεντρικό ή απαραίτητο ζητούμενο για τις δραστηριότητές τους, ποσοστό που διπλασιάστηκε σε μόλις δύο χρόνια.
 
Το αυξανόμενο επενδυτικό ενδιαφέρον, σε συνδυασμό με τις νέες ρυθμιστικές απαιτήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης (βλ. πλαίσιο βιώσιμης χρηματοδότησης μέσω του Κανονισμού για την ταξινομία, Οδηγία για την υποβολή εκθέσεων βιωσιμότητας από τις εταιρίες), έχει αναβαθμίσει στην πράξη τη σημασία που πρέπει να προσδίδουν οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις στη δημοσίευση των επιδόσεών τους στους τομείς ESG.
 
Η ανάπτυξη διεθνών προτύπων αναφοράς μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών αποτελεί πλέον αντικείμενο του νεοσύστατου Διεθνούς Συμβουλίου Προτύπων Βιωσιμότητας (International Sustainability Standards Board) και υποστηρίχθηκε στην COP26 από διάφορες χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα.
 
Για τις επιχειρήσεις, η παροχή ποιοτικής και αξιόπιστης ESG πληροφόρησης πέραν από ρυθμιστική επιταγή, αποτελεί ευκαιρία να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητά τους σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον και να διασφαλίσουν πρόσβαση στα σύγχρονα μοντέλα χρηματοδότησης. Παρά το διαχειριστικό κόστος και την πολυπλοκότητα για συλλογή, επιβεβαίωση και γνωστοποίηση των πληροφοριών, η διαδικασία προσφέρεται ως ευκαιρία αυτορρύθμισης της εταιρικής λειτουργίας, επιβεβαιώνοντας τα θετικά σημεία αλλά και εντοπίζοντας κενά, κινδύνους και σημεία προς βελτίωση.
 
Τέλος, η ουσιώδης και τεκμηριωμένη ESG πληροφόρηση δημιουργεί ισχυρούς δεσμούς με την κοινωνία και τους λοιπούς επιχειρηματικούς εταίρους, αποτελώντας άυλη, αλλά σημαντική επένδυση στο απαραίτητο κεφάλαιο εμπιστοσύνης μεταξύ τους.
 
Από το 2008 το Συμβούλιο ΣΕΒ για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη επικεντρώνει τις δράσεις του στην προώθηση της βιώσιμης ανάπτυξης στην ελληνική επιχειρηματικότητα και στη δημιουργία του απαραίτητου πλαισίου διαλόγου για τη συζήτηση και στάθμιση των κρίσιμων θεμάτων της βιώσιμης ανάπτυξης μεταξύ επιχειρήσεων, πολιτείας και κοινωνίας. Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, αναδεικνύεται ο ρόλος, αλλά και η ανάγκη στήριξης των επιχειρήσεων στη διαμόρφωση πορείας που να απαντά όχι μόνο στην κλιματική αλλαγή, αλλά στο πλήρες πλαίσιο βιωσιμότητας, όπως τίθεται από τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.